Vietnamese   English

Viện Khoa học vật liệu có một cá nhân vinh dự được nhận Giải thưởng Trần Đại Nghĩa năm 2019

Viện Khoa học vật liệu có một cá nhân vinh dự được nhận

Giải thưởng Trần Đại Nghĩa năm 2019

 

     Nhân dịp kỷ niệm “Ngày Khoa học Công nghệ Việt Nam” (18/05) và 44 năm ngày thành lập Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt nam (20/05/1975), sáng ngày 17/05/2019, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức Lễ trao tặng Giải thưởng Trần Đại Nghĩa lần thứ 2, năm 2019. Tham dự buổi Lễ có đồng chí Vũ Đức Đam, Ủy viên BCH TW Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ; đồng chí Phan Xuân Dũng, Ủy viên BCH TW Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban KHCN và Môi trường của Quốc hội; đồng chí Chu Ngọc Anh, Ủy viên BCH TW Đảng, Bộ trưởng Bộ Khoa học Công nghệ; các đồng chí đại diện lãnh đạo các Ban Đảng, Bộ, Ngành trung ương, lãnh đạo tỉnh Vĩnh Long – quê hương cố GS.VS. Trần Đại Nghĩa. Về phía Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, chủ trì  buổi lễ có GS.VS. Châu Văn Minh, Ủy viên BCH TW Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Giải thưởng; GS.VS. Nguyễn Văn Hiệu, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Việt Nam, Thường trực Hội đồng Giải thưởng; các đồng chí Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam; các đồng chí trong Đảng ủy Viện Hàn lâm, các đồng chí lãnh đạo Viện Hàn lâm qua các thời kỳ, lãnh đạo các đơn vị trực thuộc, các nhà khoa học. Tham dự Lễ trao tặng Giải thưởng còn có đại diện gia đình GS.VS Trần Đại Nghĩa, các tác giả được nhận Giải thưởng, các nhà tài trợ cho Giải thưởng và đại diện của cơ quan Thông tấn báo chí trong nước.

    Trong 4 cụm công trình được trao giải thưởng năm nay, Viện Khoa học vật liệu có PGS.TS. Đoàn Đình Phương và nhóm nghiên cứu vật liệu kim loại tiên tiến vinh dự được nhận giải vì những đóng góp cho cụm công trình: “Nghiên cứu tổ hợp vật liệu đặc chủng phục vụ chế tạo hỗ trợ chiến đấu cho người lính và lõi đạn xuyên động năng pháo 85mm” do Trung tâm Phát triển công nghệ cao chủ trì.

    Trong cụm công trình nghiên cứu này, dưới sự chủ trì của PGS.TS. Đoàn Đình Phương, nhóm nghiên cứu vật liệu kim loại tiên tiến đã thực hiện hợp phần“Nghiên cứu công nghệ chế tạo một số cũng loại hợp kim Vonfram ứng dụng làm lõi đạn xuyên động năng trong quân sự” (mã số VAST.TĐ.ANQP.02/2014-2016) trong 3 năm và đã chế tạo thành công lõi xuyên cho đạn pháo 85mm bằng hợp kim WC-Ni. Kết quả nghiên cứu đang được Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng tiếp tục ứng dụng để chế tạo các loại đạn chống tăng cho pháo lớn hơn với chiều sâu xuyên và uy lực lớn hơn.

     Các kết quả nghiên cứu trong cụm công trình này được Hội đồng Giải thưởng đánh giá là có đóng góp quan trọng cho quốc phòng an ninh, mở rộng khả năng chủ động về công nghệ vũ khí cho quân đội nhân dân Việt Nam.

Trao giải thưởng cho các tác giả đạt giải

    Giới thiệu một số nét cơ bản về kết quả công trình nghiên cứu của PGS.TS. Đoàn Đình Phương và nhóm nghiên cứu vật liệu kim loại tiên tiến vừa được trao tặng giải thưởng:

    Vũ khí tiêu diệt xe tăng địch là yêu cầu cơ bản cần phải trang bị cho quân đội của mọi quốc gia, vì rất ít có cuộc chiến tranh trên bộ nào lại không có sự tham gia của xe tăng, xe thiết giáp. Về cơ bản, vũ khí tiêu diệt xe tăng dựa trên 2 nguyên lý cơ bản sau đây:

  • Đạn nổ lõm, đây là nguyên lý của đạn chống tăng nổi tiếng B40, B41 trong thời kỳ trước đây, hay hiện nay là súng RPG-29, tên lửa chống tăng...
  • Đạn xuyên động năng, bộ phận chủ yếu của đầu đạn là một thanh kim loại với khối lượng riêng lớn được pháo bắn đi với vận tốc cao (từ 1,5 đến 1,9km/s). Khi đầu đạn chạm mục tiêu (xe tăng địch), thanh kim loại (thường làm bằng hợp kim Vonfram hoặc Urani nghèo) sẽ xuyên qua lớp thép vỏ của xe nhờ động năng được tạo ra bởi khối lượng và vận tốc di chuyển cực lớn của đầu đạn.

     Tại Việt Nam, chúng ta mới sản xuất được đạn chống tăng theo nguyên lý nổ lõm. Tuy nhiên, trong chiến tranh hiện đại, loại đạn này thường bị các cơ cấu phòng thủ bị động là giáp phản ứng nổ đặt quanh thành xe, hoặc cơ cấu phòng thủ chủ động là các vũ khí tia laser gắn trên xe tăng vô hiệu hóa.

     Ngược lại, nhờ có động năng lớn mà đạn xuyên động năng có khả năng xuyên qua được giáp phản ứng nổ và vỏ thép của xe. Đạn bay rất nhanh, từ khi bắn đến lúc chạm mục tiêu dưới 1 giây, do đó các vũ khí laser không thể đối phó được.

     Vì vậy, chế tạo được đạn chống tăng theo nguyên lý đạn xuyên động năng đã được nghành công nghiệp quốc phòng của  chúng ta triển khai từ rất lâu, nhưng chưa thành công, do không chế tạo được lõi xuyên đạt yêu cầu kỹ thuật về tỷ trọng, độ dai, độ bền.

    Trước yêu cầu đó, nhóm nghiên cứu do PSG.TS. Đoàn Đình Phương, Viện Khoa học vật liệu – Viện Hàn lâm KH&CN VN lãnh đạo, thông qua Hợp phần dự án “Nghiên cứu công nghệ chế tạo một số cũng loại hợp kim Vonfram ứng dụng làm lõi đạn xuyên động năng trong quân sự” mã số VAST.TĐ.ANQP.02/2014-2016 (Trung tâm Phát triển công nghệ cao chủ trì) đã bắt tay nghiên cứu và sau 3 năm đã chế tạo thành công lõi xuyên cho đạn pháo 85mm bằng hợp kim WC-Ni.

     Để giải quyết vấn đề tỷ trọng, nhóm nghiên cứu đã dùng công nghệ ép nóng đảng tĩnh ở nhiệt độ và áp suất cao (gần 1500oC và 1000 atmosphere) nhằm tạo ra hợp kim có mật độ xít chặt hoàn toàn, đồng đều trong toàn bộ thể tích.

     Đi tìm lời giải cho việc làm sao tăng được độ dai cho hợp kim, nhóm nghiên cứu đã tiến hành những nghiên cứu chuyên sâu về vật lý kim loại. Nhóm đã tìm ra phương pháp loại bỏ pha êta (h phase) trong cấu trúc hợp kim, đây là pha gây giòn, làm cho độ giai của hợp kim giảm mạnh. Phát hiện này cũng đã được nhóm nghiên cứu công bố trên tạp chí quốc tế ISI có uy tín về vật liệu kim loại và gốm.

     Kết quả là, lõi xuyên bằng hợp kim WC-Ni do nhóm nghiên cứu chế tạo đạt được mọi yêu cầu kỹ thuật đề ra về tỷ trọng, độ bền, độ dai, độ cứng và độ đồng đều. Kết quả bắn thử nghiệm đạn thật cho thấy, đạn xuyên động năng pháo 85mm có sử dụng lõi xuyên do nhóm chế tạo đã đạt được các yêu cầu về độ xuyên thép, cũng như các yêu cầu kỹ thuật khác.

     Kết quả nghiên cứu đang được Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng tiếp tục ứng dụng để chế tạo các loại đạn chống tăng cho pháo lớn hơn với chiều sâu xuyên và uy lực lớn hơn.

     Công trình nghiên cứu là kết quả hợp tác của các đơn vị:

  • Trung tâm Phát triển công nghệ cao, Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam
  • Viện Khoa học vật liệu, Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam
  • Một số đơn vị thuộc Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng, Bộ Quốc phòng;

    Kết quả của dự án không chỉ dừng lại ở việc đạt kết quả nghiệm thu xuất sắc ở tất cả các Hội đồng, mà còn mở rộng khả năng chủ động về công nghệ chế tạo vũ khí cho quân đội nhân dân Việt Nam. Đó chính là một trong những mong muốn cháy bỏng mà sinh thời, GS.VS. Thiếu tướng, Anh hùng lao động Trần Đại Nghĩa luôn hướng đến. 

Sự xuất hiện của pha gây giòn – pha êta (a); lõi xuyên (b); pháo thử nghiệm 85 mm (c) bia thép sau khi bắn thử nghiệm (d, e)



Back To Top